Volon’andro fety Antananarivo. Mangingina ny teny afovoan-tanàna. Andro tsy fiasana. Na izany aza, nisy ihany ireo tsena sy toeram-pivarotana nisokatra, nahafahan’ireo tsy mbola nahavita ny tsenany tamin’ny faran’ny herinandro nividy izay mbola azo novidiana.
Catégorie : Culture
-
FETIN’NY FAHALEOVANTENA – Mahamasina ora vitsy alohan’ny matso
Vao maraina dia efa maro ireo olona tonga teny Mahamasina namandrika toerana. Tao ireo naniry ny hitsidika ny toerana alohan’ny hanombohan’ny matso fankalazana ny faha-61 taonan’ny fiverenan’ny fahaleovan-tena. Tao ihany koa ireo mpitandro ny filaminana miomankomana hanao matso.
-
FETIN’NY FAHALEOVAN-TENA – Zoma mahafinaritra alohan’ny « Vainty-Sisy »
Hipoka olona teny amin’ny lalam-baovao, « Rocade-n’Iarivo ». Rakotra olona teny Analakely, teo amin’ny Araben’ny Fahaleovan-tena. Ny teny an-tanàna tsirairay teny moa dia naresaka aoka izany. Efa ela tsy nifety ny Malagasy ka na tsy nisy aza ny « podium » mahazatra nokarakarain’ny fitondram-panjakana dia nivoaka nilanonana ny olona. Tahaka ny hoe nanenjika sy nanonitra ilay fety tsy nisy tamin’ny taon-dasa. Na ny ankizikely na ny tanora na ny olon-dehibe, niaraka nirohotra nivoaka avokoa. Tahaka ny hoe niafina izany ny tsimokaretina coronavirus. Noroahin’ny hazavana mamirapiratra nentin’ny jiro fotsy mena maitso nandravaka an’Antananarivo, noroahin’ny labozia mirehitra anaty harendrina taratasy, noroahin’ny « lazera » maro loko vita sinoa amin’ny endrika maro, noroahin’ny feon-kira « let it go » (« lerigo » hoy ny ankizy) kentsona mihiaka fa « afaka, votsotra » (« libéré, délivré »). Ny zoma mahafinaritra an’Antananarivo talohan’ny « Vainty Sisy » anaty horonan-tsary.
-
FETIN’NY FAHALEOVAN-TENA – Inona no sakafo rehefa Asaramanitra
Inona no laokanareo androany sabotsy 26 Jona ? Laoka gasigasy koa ve ? Ohatra hoe gisa na vorontsiloza ? Sa tena nanao hanim-pitoloha mihitsy ? Dia inona no hamaranana ny sakafo ? Koban-dravina sa godrogodro ? Mizara amintsika ny sakafo fandroson’ny Malagasy rehefa fety sy tonon-taona tahaka izao i Bako Rasoarifetra, mpahay tantara, nianatra manokana momba ny Arkeolojia. Ankoatra ny fomba fahandro ny sakafo, dia resahiny ao anatin’ity horonantsary ity koa ny fomba fizarana ny akoho amam-borona rehefa hihinana amin’izay.
-
VOAMBOLANA – Tsy voatery ho « tsara » na « ratsy » foana no ilazana ny zavatra « tsara » sy ratsy »
https://youtu.be/92zsjOpFVj0
Tsara ny lalana. Tsara fofona ny sakafo. Tsara tarehy ny vehivavy. Tsy voatery foana anefa isika hampiasa ny teny hoe tsara raha haneho ny fahatsarana. Misy teny maro ahafahantsika maneho izany hatsarana izany. Araho indray ny leson’Ingahy Nalisoa Ravalitera, mpampianatra, hiresaka momba ny teny fanova sy ny teny maro sosona.
-
SAKAFO – Mofo gasy, tsiro gasy, hanitra gasy
Tsy nahandro ampangoro ihany no fomba fahandro sy fomba fikarakaran’ny Malagasy ny vary. Rehefa avadiny ho koba voatoto malemy tsara iny vary dia ahavitany mofo tsy mena-mitaha amin’ny mofo vita amin’ny lafarinina. Mofo gasy, mokary, ramanonaka … kobam-bary avokoa ny akora fototra. Ny singa hafa afangaro aminy sy ny fomba fahandro azy no samy hafa. Nisy koa ireo mpikarakara nanatsara sy nanome tsiro hafa ireo mofo mahazatra. Mofo gasy ihany satria vita amin’ny akora fototra kobam-bary, saingy misy tsirony hafa kokoa.
-
FIHAINGO – Aiza no asampy ny lamba raha hianjaika sy haneho hafaliana?
https://youtu.be/ACeYXOgMYZA
Ny lamba no singa anehoana ny maha-Malagasy ankehitriny rehefa takiana ny fanaovana fihaingo sy fitafy malagasy rehefa hianjaika. Miverina mitafy lamba ny Malagasy raha toa ka nisy fotoana efa saika nanary mihitsy izany lamba izany. Tsy isalotsaloram-poana anefa ireny lamba ireny fa mifono hevitra sy maneho fihetseham-po. Hafa ny fomba itafiana azy rehefa tezitra, hafa ihany koa rehefa te haneho hafaliana. Sary sy loharanon-kevitra avy any amin’ny Arsivam-pirenena no nandrantoanay ny torohay, mety hanampy anao rehefa hianjaika ianao mandritra ny Asaramanitra.
-
TENY MALAGASY – Rakibolana, mirakitra harena, mirakitra ny maha-firenena
Fantatrao ve hoe inona avy ny asa be atao vao vita ireny Rakibolana – Rakipahalalana ireny ? Tsy ny fanontana azy fotsiny, fa ny fandrafetana azy mihitsy, manomboka amin’ny fisafidianana ny teny ampidirina ao, sy ny fankatoavana ary ny fanazavana azy. Araho anie ny fanazavan’i Esther Rasoloarimalala Randriamamonjy, filoha lefitry ny Akademia malagasy sy Oliva Ramavonirina avy ao amin’ny Foibe momba ny teny.
-
FITSIPI-PITENENANA – Azo atao ve ny mampiasa ny teny hoe afaka alohan’ny matoanteny atao?
Fiteny ve sa tsy fiteny ny hoe « afaka atao »? Azo atao ve ny mampiasa ny teny hoe « azo » alohan’ny matoanteny mpanao ? Henoy anie ny fomba hanazavan’i Nalisoa Ravalitera mpanoratra sady mpampianatra ny tokony hampiasana ny « azo » sy ny « afaka » e.
-
JOEY ARESOA – « Ampianarintsika ny Malagasy ve ny hevitr’izany hoe Fahaleovantena ? »
Mpiangaly kanto, misehatra eo amin’ny hosodoko sy ny antsa i Joey Aresoa. Tsy ny filazana fa azo ny Fahaleovantena no inona, hoy izy, fa ny fomba iainana izany Fahaleovantena izany.Tafatafa